Skip to main content
WORLD JOURNALS PUBLISHING
Journal of Global Scientific Innovations E-ISSN 3093-9305 Open Access · CC BY 4.0

ANTIBIOTIKLARGA CHIDAMLILIK – XXI ASRNING GLOBAL TAHDIDI: O‘RTA TIBBIYOT XODIMLARINING PROFILAKTIKADAGI ROLI

Istamova Dilfuza Maqsudovna
Buxoro Abu Ali ibn Sino nomidagi jamoat salomatligi texnikumi o‘qituvchisi
Published October 27, 2026
Issue Vol. 4 No. 1 (2026): Journal of Global Scientific Innovations
Pages 78-87
Open Access · CC BY 4.0

Abstract

Maqolada antimikrob rezistentlikning (AMR) global tarqalishi, uning sabablari, sog‘liqni saqlash tizimiga yetkazayotgan yuki hamda o‘rta tibbiyot xodimlarining (hamshiralarning) infeksion nazorat va antibiotiklardan oqilona foydalanishdagi roli ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilingan. Xalqaro hisobotlar, tizimli sharhlar va klinik tavsiyanomalar natijalari umumlashtirilgan. Tahlil shuni ko‘rsatdiki, qo‘l gigiyenasi, bakteriologik namunalarni to‘g‘ri olish, antibiotiklarni belgilangan tartibda qo‘llash, emlashni targ‘ib qilish va bemorlarni o‘qitish orqali hamshiralar rezistentlikning oldini olishda muhim o‘rin tutadi. Maqola oxirida tibbiyot kollejlari o‘quv jarayoni va amaliyot uchun tavsiyalar berilgan.

Keywords: antimikrob rezistentlik, antibiotiklar, infeksion nazorat, qo‘l gigiyenasi, o‘rta tibbiyot xodimlari, hamshiralik ishi, profilaktika.

References

  • 1. Antimicrobial Resistance Collaborators. Global burden of bacterial antimicrobial resistance in 2019: a systematic analysis. Lancet. 2022;399(10325):629–655.
  • 2. O’Neill J. Tackling drug-resistant infections globally: final report and recommendations. Review on Antimicrobial Resistance. London; 2016.
  • 3. Klein EY, Van Boeckel TP, Martinez EM, et al. Global increase and geographic convergence in antibiotic consumption between 2000 and 2015. Proc Natl Acad Sci USA. 2018;115(15):E3463–E3470.
  • 4. Laxminarayan R, Duse A, Wattal C, et al. Antibiotic resistance – the need for global solutions. Lancet Infect Dis. 2013;13(12):1057–1098.
  • 5. World Health Organization. Global antimicrobial resistance and use surveillance system (GLASS) report 2022. Geneva: WHO; 2022.
  • 6. World Health Organization. Global action plan on antimicrobial resistance. Geneva: WHO; 2015.
  • 7. Majumder MAA, Rahman S, Cohall D, et al. Antimicrobial stewardship: fighting antimicrobial resistance and protecting global public health. Infect Drug Resist. 2020;13:4713–4738.
  • 8. Ventola CL. The antibiotic resistance crisis: part 1: causes and threats. P T. 2015;40(4):277–283.
  • 9. Ayukekbong JA, Ntemgwa M, Atabe AN. The threat of antimicrobial resistance in developing countries: causes and control strategies. Antimicrob Resist Infect Control. 2017;6:47.
  • 10. Morgan DJ, Okeke IN, Laxminarayan R, Perencevich EN, Weisenberg S. Non-prescription antimicrobial use worldwide: a systematic review. Lancet Infect Dis. 2011;11(9):692–701.
  • 11. Allegranzi B, Bagheri Nejad S, Combescure C, et al. Burden of endemic health-care-associated infection in developing countries: systematic review and meta-analysis. Lancet. 2011;377(9761):228–241.
  • 12. Pittet D, Hugonnet S, Harbarth S, et al. Effectiveness of a hospital-wide programme to improve compliance with hand hygiene. Lancet. 2000;356(9238):1307–1312.
  • 13. World Health Organization. WHO guidelines on hand hygiene in health care. Geneva: WHO; 2009.
  • 14. Davey P, Marwick CA, Scott CL, et al. Interventions to improve antibiotic prescribing practices for hospital inpatients. Cochrane Database Syst Rev. 2017;2:CD003543.
  • 15. Barlam TF, Cosgrove SE, Abbo LM, et al. Implementing an antibiotic stewardship program: guidelines by the IDSA and SHEA. Clin Infect Dis. 2016;62(10):e51–e77.
  • 16. Edwards R, Drumright L, Kiernan M, Holmes A. Covering more territory to fight resistance: considering nurses’ role in antimicrobial stewardship. J Infect Prev. 2011;12(1):6–10.