Login

TIBBIYOT XODIMLARIDA KASBIY STRESS VA EMOTSIONAL ZO‘RIQISHNING OLDINI OLISH

Abdullayeva Dilbar Abdujalilovna
Buxoro Abu Ali ibn Sino nomidagi jamoat salomatligi texnikumi bosh o‘qituvchisi
Published September 28, 2026
Issue Vol. 3 No. 1 (2026): Journal of Global Scientific Innovations
Pages 57-64
Open Access

Abstract

Mazkur maqolada tibbiyot xodimlari faoliyatida yuzaga keladigan kasbiy stress va emotsional zo‘riqishning asosiy sabablari, ularning xodim salomatligi hamda tibbiy xizmat sifatiga ta’siri va oldini olishning zamonaviy yondashuvlari tahlil qilinadi. Tibbiyot xodimlarining kasbiy faoliyati yuqori darajadagi mas’uliyat, vaqt tanqisligi, katta ish yuklamasi, bemorlar va ularning yaqinlari bilan doimiy muloqot, og‘ir klinik holatlar, smenali va tungi mehnat hamda emotsional jihatdan murakkab vaziyatlar bilan tavsiflanadi. Mazkur omillarning uzoq vaqt davomida ta’sir etishi emotsional holdan toyish, ishga nisbatan salbiy munosabat, kasbiy samaradorlikning pasayishi va professional kuyish xavfining ortishiga olib kelishi mumkin. Tadqiqotda tibbiyot xodimlarida kasbiy stressni kamaytirishning individual, jamoaviy va tashkiliy usullari ilmiy adabiyotlar asosida o‘rganildi. Stressni boshqarish ko‘nikmalarini rivojlantirish, psixologik qo‘llab-quvvatlash, ish va dam olish tartibini takomillashtirish, sog‘lom jamoaviy muhitni shakllantirish, ish yuklamasini oqilona taqsimlash hamda rahbariyat tomonidan xodimlarning ruhiy farovonligini qo‘llab-quvvatlash muhim profilaktik choralar sifatida belgilandi.

Keywords: kasbiy stress, emotsional zo‘riqish, professional kuyish, tibbiyot xodimlari, ruhiy salomatlik, stress profilaktikasi, psixologik qo‘llab-quvvatlash, ish muhiti, tibbiy xizmat sifati.

Maqolani onlayn o'qish

140% Yuklanmoqda...
Maqola matni yuklanmoqda, iltimos kuting...

References

  • 1. World Health Organization. Guidelines on mental health at work. Geneva: World Health Organization; 2022.
  • 2. World Health Organization. Burn-out an occupational phenomenon. International Classification of Diseases. Geneva: World Health Organization.
  • 3. World Health Organization. Mental health and COVID-19: early evidence of the pandemic’s impact. Geneva: World Health Organization; 2022.
  • 4. World Health Organization. Mental health at work: policy brief. Geneva: World Health Organization; 2022.
  • 5. World Health Organization. Guidelines on mental health at work. Geneva: World Health Organization; 2022.
  • 6. Cohen C, Pignata S, Bezak E, Tie M, Childs J. Workplace interventions to improve well-being and reduce burnout for nurses, physicians and allied healthcare professionals: a systematic review. BMJ Open. 2023;13:e071203.
  • 7. West CP, Dyrbye LN, Erwin PJ, Shanafelt TD. Interventions to prevent and reduce physician burnout: a systematic review and meta-analysis. The Lancet. 2016;388:2272–2281.
  • 8. World Health Organization, International Labour Organization. Caring for those who care: guide for the development and implementation of occupational health and safety programmes for health workers. Geneva: WHO; 2022.
  • 9. De Hert S. Burnout in healthcare workers: prevalence, impact and preventative strategies. Local and Regional Anesthesia. 2020;13:171–183.
  • 10. Hall LH, Johnson J, Watt I, Tsipa A, O’Connor DB. Healthcare staff wellbeing, burnout, and patient safety: a systematic review. PLoS ONE. 2016;11(7):e0159015.
  • 11. Woo T, Ho R, Tang A, Tam W. Global prevalence of burnout symptoms among nurses: a systematic review and meta-analysis. Journal of Psychiatric Research. 2020;123:9–20.
  • 12. Rotenstein LS, Torre M, Ramos MA, et al. Prevalence of burnout among physicians: a systematic review. JAMA. 2018;320(11):1131–1150.
  • 13. Shanafelt TD, Noseworthy JH. Executive leadership and physician well-being: nine organizational strategies to promote engagement and reduce burnout. Mayo Clinic Proceedings. 2017;92(1):129–146.
  • 14. Montgomery A, Panagopoulou E, Esmail A, Richards T, Maslach C. Burnout in healthcare: the case for organisational change. BMJ. 2019;366:l4774.
  • 15. International Labour Organization. Psychosocial risks and stress at work. Geneva: ILO; 2022.