E-ISSN: 0000-0000 (Online)
Login

SOLIQ JAVOBGARLIGI VA UNING HUQUQIY ASOSLARI

Sattarov Ulug‘bek Umed o‘g‘li
Tashkent Institute of Irrigation and Agricultural Mechanization Engineers
Xodjimuxamedova Shoxida Ibragimovna
Tashkent Institute of Irrigation and Agricultural Mechanization Engineers
Published March 17, 2026
Issue Vol. 1 No. 1 (2025): Journal of Global Economics and Mathematical Modelling
Pages 1-10
Open Access

Abstract

Mazkur kurs ishida O‘zbekiston Respublikasida soliq
javobgarligi tushunchasi, uning huquqiy mohiyati hamda amaliy ahamiyati
atroflicha tahlil qilingan. Soliq tushumlari davlat byudjetining asosiy manbai
hisoblanib, ularning o‘z vaqtida va to‘liq yig‘ilishi iqtisodiy barqarorlikni
ta’minlashda muhim omil hisoblanadi. Tadqiqot davomida soliq javobgarligining
nazariy asoslari, turlari, huquqiy mexanizmlari va davlat hamda jamiyat
manfaatlarini himoya qilishdagi o‘rni o‘rganildi. Xususan, O‘zbekiston
Respublikasi Soliq kodeksi normalari va ularning amaliy qo‘llanilishi tahlil qilindi.
Ishda soliq javobgarligining nafaqat jazolovchi, balki profilaktik va tartibga soluvchi
funksiyalari ham yoritildi. Ma’muriy va jinoiy javobgarlik shakllari hamda ularning
boshqa huquqiy javobgarlik turlaridan farqlari ko‘rib chiqildi. Amaliyotda
uchrayotgan muammolar, jumladan soliq to‘lovchilarning huquqiy savodxonligi
yetarli emasligi va nazorat mexanizmlaridagi ayrim kamchiliklar tahlil qilindi.
Tadqiqot natijasida soliq javobgarligi institutini takomillashtirish bo‘yicha bir qator
takliflar ishlab chiqildi. Xulosa qilib aytganda, soliq javobgarligini mustahkamlash
davlat byudjeti barqarorligini ta’minlash, iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish va
jamiyatda adolatli iqtisodiy muhitni shakllantirishga xizmat qiladi.

Keywords: Soliq javobgarligi, soliq huquqi, soliq intizomi, ma’muriy javobgarlik, jinoiy javobgarlik, davlat byudjeti, moliyaviy barqarorlik, soliq nazorati, huquqiy tartibga solish, O‘zbekiston Respublikasi.

References

  • 1. O‘zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi. – Toshkent, 2023.
  • 2. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – Toshkent, 2019.
  • 3. Axmedov, Z. Soliq huquqi asoslari. – Toshkent: Huquq, 2021.
  • 4. Qodirov, F. Soliq majburiyatlari va javobgarlik. – Toshkent: Yuridik nashr, 2020.
  • 5. Karimova, D. O‘zbekiston Respublikasida soliq nazorati va javobgarlik. –
  • Toshkent, 2022.
  • 6. O‘zbekiston Respublikasi Jinoiy kodeksi. – Toshkent, 2022.
  • 7. O‘zbekiston Respublikasi Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksi. –
  • Toshkent, 2021.